Ekzema niyə yenidən qayıdır
Sakit dövrdə qulluğun rolu, nəmləndiricinin və proaktiv müalicənin elmi əsasları, gündəlik qaydalar.
MüəllifDr. Aygün MustafayevaEstetik dermatoloq, dermatoveneroloq və trixoloq
Ekzema sakitləşdi, dəri hamarlaşdı, qulluğu dayandırdınız. İki həftə sonra hər şey yenidən başladı. Tanışdır? Ekzema, xüsusən atopik dermatit, kəskinləşmə və sakitlik dövrləri ilə gedən xroniki xəstəlikdir. Kəskin dövr bitəndə edilən ən böyük səhv qulluğu tamamilə dayandırmaqdır.
Niyə qayıdır
Ekzemaya meyilli dəridə qoruyucu baryer zəifdir: nəm tez itir, qıcıqlandırıcılar və allergenlər asan daxil olur. Səpgi keçəndə də baryer tam bərpa olunmur. Sabun, məişət kimyası, yun geyim, tər, stress və bəzi kosmetik vasitələr yenidən kəskinləşmə yaradır.
Sakit dövrdə də qulluq
Sistematik araşdırma göstərir ki, müntəzəm nəmləndirici istifadəsi ekzemanın növbəti kəskinləşməsini gecikdirir, kəskinləşmələrin sayını və hormonlu kremlərə ehtiyacı azaldır. Yəni nəmləndirici kosmetika deyil, müalicənin bir hissəsidir.
Proaktiv müalicə
Tez-tez təkrarlanan ekzemada sakit dövrdə də, əvvəllər səpgi olan yerlərə həftədə iki dəfə iltihab əleyhinə krem çəkmək mümkündür. Randomizə olunmuş tədqiqatların meta-analizi bu yanaşmanın kəskinləşmə riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaltdığını göstərib. Bu sxemi yalnız həkim təyin edir: hansı krem, harada və nə qədər.
Gündəlik qaydalar
- Qısa, ilıq duş və sabunsuz yumşaq təmizləyici
- Duşdan sonra dərhal, dəri bir az nəmkən nəmləndirici
- Qab yuyanda və təmizlik zamanı pambıq astarlı əlcək
- Ətirsiz kosmetika və yuyucu vasitələr, pambıq geyim
- Kəskinləşmə dövründə manikürü və qıcıqlandıran prosedurları təxirə salın
Nə vaxt həkimə gəlməli
- Səpgi sulanır, qaysaq bağlayır və ya irinləyir
- Qaşınma yuxunu pozur
- Səpgi geniş sahəyə yayılır və ya tez-tez qayıdır
- Ev qulluğu iki həftə ərzində kömək etmir
Elmi mənbələr
Yazıdakı məlumatlar aşağıdakı rəyli elmi məqalələrə, sistematik araşdırmalara və klinik tövsiyələrə əsaslanır.
- van Zuuren, E. J., Fedorowicz, Z., Christensen, R., et al. (2017). Emollients and moisturisers for eczema. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2017(2), CD012119. [PMID: 28166390] | [DOI: 10.1002/14651858.CD012119.pub2]
- Schmitt, J., von Kobyletzki, L., Svensson, A., & Apfelbacher, C. (2011). Efficacy and tolerability of proactive treatment with topical corticosteroids and calcineurin inhibitors for atopic eczema: systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. British Journal of Dermatology, 164(2), 415-428. [PMID: 20819086] | [DOI: 10.1111/j.1365-2133.2010.10030.x]
- Wollenberg, A., Barbarot, S., Bieber, T., et al. (2018). Consensus-based European guidelines for treatment of atopic eczema (atopic dermatitis) in adults and children: part I. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 32(5), 657-682. [PMID: 29676534] | [DOI: 10.1111/jdv.14891]
