Egzama neden geri döner
Sakin dönemde bakımın rolü, nemlendiricinin ve proaktif tedavinin bilimsel temelleri, günlük kurallar.
YazarDr. Aygün MustafayevaEstetik dermatolog, dermatoveneroloji uzmanı ve trikolog
Egzama sakinleşti, cilt pürüzsüzleşti, bakımı bıraktınız. İki hafta sonra her şey yeniden başladı. Tanıdık mı? Egzama, özellikle atopik dermatit, alevlenme ve sakin dönemlerle seyreden kronik bir hastalıktır. Alevlenme bittiğinde yapılan en büyük hata bakımı tamamen bırakmaktır.
Neden geri döner
Egzamaya yatkın ciltte koruyucu bariyer zayıftır: nem hızla kaybolur, tahriş ediciler ve alerjenler kolayca girer. Döküntü geçse de bariyer tam olarak onarılmaz. Sabun, temizlik ürünleri, yün giysiler, ter, stres ve bazı kozmetikler yeniden alevlenmeyi tetikler.
Sakin dönemde de bakım
Bir sistematik derleme, düzenli nemlendirici kullanımının bir sonraki egzama alevlenmesini geciktirdiğini, alevlenme sayısını ve kortizonlu krem ihtiyacını azalttığını gösteriyor. Yani nemlendirici kozmetik değil, tedavinin bir parçasıdır.
Proaktif tedavi
Sık tekrarlayan egzamada, sakin dönemde de daha önce döküntü olan yerlere haftada iki kez iltihap giderici krem sürmek mümkündür. Randomize çalışmaların meta-analizi bu yaklaşımın alevlenme riskini belirgin şekilde azalttığını gösterdi. Bu planı yalnızca hekim belirler: hangi krem, nereye ve ne kadar süre.
Günlük kurallar
- Kısa, ılık duş ve sabunsuz yumşak temizleyici
- Duştan hemen sonra, cilt biraz nemliyken nemlendirici
- Bulaşık ve temizlik sırasında pamuk astarlı eldiven
- Kokusuz kozmetik ve temizlik ürünleri, pamuklu giysi
- Alevlenme döneminde manikürü ve tahriş edici uygulamaları erteleyin
Ne zaman hekime gelinmeli
- Döküntü sulanıyor, kabuk bağlıyor veya iltihaplanıyorsa
- Kaşıntı uykuyu bozuyorsa
- Döküntü geniş alana yayılıyor veya sık tekrarlıyorsa
- Evde bakım iki hafta içinde işe yaramadıysa
Bilimsel kaynaklar
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki hakemli bilimsel makalelere, sistematik derlemelere ve klinik önerilere dayanmaktadır.
- van Zuuren, E. J., Fedorowicz, Z., Christensen, R., et al. (2017). Emollients and moisturisers for eczema. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2017(2), CD012119. [PMID: 28166390] | [DOI: 10.1002/14651858.CD012119.pub2]
- Schmitt, J., von Kobyletzki, L., Svensson, A., & Apfelbacher, C. (2011). Efficacy and tolerability of proactive treatment with topical corticosteroids and calcineurin inhibitors for atopic eczema: systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. British Journal of Dermatology, 164(2), 415-428. [PMID: 20819086] | [DOI: 10.1111/j.1365-2133.2010.10030.x]
- Wollenberg, A., Barbarot, S., Bieber, T., et al. (2018). Consensus-based European guidelines for treatment of atopic eczema (atopic dermatitis) in adults and children: part I. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 32(5), 657-682. [PMID: 29676534] | [DOI: 10.1111/jdv.14891]
