Keloid çapıq niyə böyüyür və onu necə yumşaltmaq olar
Keloid və hipertrofik çapığın fərqi, səbəbləri, steroid inyeksiyası, silikon və təkrarlanmanın qarşısının alınması.
MüəllifDr. Aygün MustafayevaEstetik dermatoloq, dermatoveneroloq və trixoloq
Bəzi insanlarda kiçik kəsik, sırğa üçün deşik və ya sızanaq belə qalın, qabarıq, qaşınan çapıqla nəticələnir. Belə çapıq ilkin yaranın sərhədlərini aşıb böyüyürsə, keloid adlanır. Sərhəd daxilində qalırsa, hipertrofik çapıqdır.
Niyə böyüyür
Müasir anlayışa görə keloid dərinin dərin qatında uzun sürən iltihabın nəticəsidir: yara sağalsa da, kollagen istehsalı dayanmır. Dərinin gərilməsi bu iltihabı gücləndirir. Ona görə keloid ən çox sinədə, çiyinlərdə, kürəyin yuxarı hissəsində və qulaq məməsində yaranır. İrsiyyət və tünd dəri də riski artırır.
Müalicə üsulları
- Çapığın içinə kortikosteroid inyeksiyası: beynəlxalq tövsiyələrdə əsas üsullardan biri, qalınlığı, sərtliyi və qaşınmanı azaldır
- Silikon gel və ya lövhələr: həm yeni çapığın qarşısını almaq, həm də müalicə üçün
- Ağır hallarda üsulların birləşdirilməsi
- Cərrahi kəsib götürmə yalnız digər üsullarla birlikdə: təkcə kəsiləndə keloid çox vaxt yenidən və daha böyük çıxır
İnyeksiya necə aparılır
Müalicə fərdi qiymətləndirmə əsasında və mərhələli aparılır, adətən bir neçə həftə fasilə ilə bir neçə seans lazım olur. Dozanı çapığın ölçüsünə görə seçirəm, çünki həddindən artıq doza ətraf dərinin nazilməsinə, açıqlaşmasına və xırda damarların görünməsinə səbəb ola bilər.
Keloidə meyliniz varsa
- Qulaq deşdirmə, döymə və estetik kəsiklər barədə əvvəlcə həkimlə məsləhətləşin
- Yeni çapığa erkən dövrdən silikon tətbiq edin
- Sinə və kürəkdə aknəni gecikdirmədən müalicə edin
- Çapıq qalınlaşmağa başlayan kimi gəlin: təzə keloid daha yaxşı cavab verir
Elmi mənbələr
Yazıdakı məlumatlar aşağıdakı rəyli elmi məqalələrə, sistematik araşdırmalara və klinik tövsiyələrə əsaslanır.
- Ogawa, R. (2017). Keloid and Hypertrophic Scars Are the Result of Chronic Inflammation in the Reticular Dermis. International Journal of Molecular Sciences, 18(3), 606. [PMID: 28287424] | [DOI: 10.3390/ijms18030606]
- Gold, M. H., McGuire, M., Mustoe, T. A., et al. (2014). Updated international clinical recommendations on scar management: part 2: algorithms for scar prevention and treatment. Dermatologic Surgery, 40(8), 825-831. [PMID: 25068544] | [DOI: 10.1111/dsu.0000000000000050]
- Mustoe, T. A., Cooter, R. D., Gold, M. H., et al. (2002). International clinical recommendations on scar management. Plastic and Reconstructive Surgery, 110(2), 560-571. [PMID: 12142678] | [DOI: 10.1097/00006534-200208000-00031]
