Sivilceye diş macunu, limon, sarımsak: halk yöntemleri neye yol açar
Diş macunu, alkol, karbonat, limon ve sarımsağın cilde etkisi ve bunların yerine gerçekten ne işe yaradığı.
YazarDr. Aygün MustafayevaEstetik dermatolog, dermatoveneroloji uzmanı ve trikolog
Sivilcenin üstüne diş macunu, alkol, karbonat, limon, sarımsak. Bu "hızlı çözümler" kuşaktan kuşağa aktarılıyor. İlk bakışta sivilce kurur gibi olur, ama çoğu zaman cilt tahriş olur, yanar ve sivilceden daha uzun kalan bir leke oluşur. Gelin her birine bilimin gözüyle bakalım.
Diş macunu
Diş macunu cilt için tasarlanmamıştır. Birçok macunda bulunan sodyum lauril sülfat, bilimsel çalışmalarda cildi tahriş etmek için "standart" olarak kullanılan bir maddedir. Macunun akneye karşı etkisi kanıtlanmamıştır, tahriş ise iltihaplı ciltte leke riskini artırır.
Alkol ve karbonat
Alkol cildin koruyucu tabakasını kurutur. Karbonat ise bazik bir maddedir: sağlıklı cilt yüzeyinin pH’ı ortalama 5’in altındadır ve bu asidik ortam ciltteki faydalı mikroorganizmalar için önemlidir. Bazik ürünler bu dengeyi bozar, cilt kurur ve hassaslaşır.
Limon
Limon ve misket limonu suyunda cildi güneşe duyarlı hâle getiren maddeler vardır. Suyun değdiği yer güneşe çıktığında yanığa benzeyen bir tepki, kabarcıklar ve sonra aylarca kalan koyu bir leke oluşabilir. Tıpta bu tepkiye fitofotodermatit denir.
Sarımsak
Sarımsağın cilde konmasına bağlı kimyasal yanık vakaları tıbbi literatürde tanımlanmıştır. Özellikle kompres gibi uzun süre bırakıldığında ciltte kabarcık ve yara oluşabilir.
Peki ne işe yarar
- Benzoil peroksit, topikal retinoidler, azelaik ve salisilik asit gibi etkinliği kanıtlanmış ürünler
- Orta ve ağır aknede hekimin önerdiği tedavi
- Yumuşak temizleyici, hafif nemlendirici ve günlük SPF
- Sivilceye dokunmamak ve sıkmamak
Bilimsel kaynaklar
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki hakemli bilimsel makalelere, sistematik derlemelere ve klinik önerilere dayanmaktadır.
- Reynolds, R. V., Yeung, H., Cheng, C. E., et al. (2024). Guidelines of care for the management of acne vulgaris. Journal of the American Academy of Dermatology, 90(5), 1006.e1-1006.e30. [PMID: 38300170] | [DOI: 10.1016/j.jaad.2023.12.017]
- Lee, C. H., & Maibach, H. I. (1995). The sodium lauryl sulfate model: an overview. Contact Dermatitis, 33(1), 1-7. [PMID: 7493454] | [DOI: 10.1111/j.1600-0536.1995.tb00438.x]
- Lambers, H., Piessens, S., Bloem, A., et al. (2006). Natural skin surface pH is on average below 5, which is beneficial for its resident flora. International Journal of Cosmetic Science, 28(5), 359-370. [PMID: 18489300] | [DOI: 10.1111/j.1467-2494.2006.00344.x]
- Sasseville, D. (2009). Clinical patterns of phytodermatitis. Dermatologic Clinics, 27(3), 299-308. [PMID: 19580924] | [DOI: 10.1016/j.det.2009.05.010]
- Kaçar, C. K., Kiliç, E. T., Akelma, H., et al. (2019). Medical Folk Remedy: Two Cases of Garlic Burns. Journal of Burn Care & Research, 40(1), 133-135. [PMID: 29931078] | [DOI: 10.1093/jbcr/irx042]
